Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamalarıyla birlikte, kiracılar ve ev sahipleri arasındaki sözleşmelerin detaylı bir şekilde incelendiği ve kira gelirlerinin eksik beyan edilmesi durumunda tespit edileceği belirtilmişti. Bu inceleme sonucunda, kaynanaların da içinde bulunduğu yaklaşık 2 milyon kiralık konutun tespit edildiği ifade edildi.
Ekonomi yazarı Abdullah Tolu, bu vergi türünü "kaynana vergisi" olarak adlandırsa da, aslında verginin adı tam olarak böyle değil, ancak kaynanadan kaynaklanan bir vergi türü olarak tanımlanıyor. Bu vergi, gelin ve damatların sahip oldukları konutlarda kira geliri elde etmeden kaynanalarını oturttukları durumlarda ödenen gelir vergisiyle ilgili. Bu düzenleme aslında yıllardır uygulanmakta.
Tolu'nun yazısında, Maliye'nin Mart 2024'te beyan edilecek 2023 kira gelirlerine yönelik denetim çalışmalarına başladığı ve kaynanaların da oturduğu konutlarda gelir vergisi beyannamesi verilmemesi durumunda müdahale edileceği belirtiliyor. Maliye, Tapu Kadastro ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden elde ettiği verilerle, kira geliri elde edebilecek potansiyel konutları analiz ediyor. Maliye, bu analiz sonucunda kira geliri elde edildiği halde beyanname vermeyen mükellefleri tespit etmek için çaba harcıyor.
Konut sahiplerinin kaynanalarını kira almadan oturtmaları mümkün olsa da, bu durumda bile gelir vergisi ödenmesi gerekiyor. Gelir Vergisi Kanunu'na göre, bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılan konutların emsal kira bedeli üzerinden vergilendirildiği ifade ediliyor.
Kaynana vergisi uygulaması, sadece kaynanalarla sınırlı değil; amcalar, dayılar, halalar, teyzeler ve yeğenler gibi diğer akrabalar da vergi kapsamına alınıyor. Maliye'nin yaptığı denetimlerde kaynanaların kira geliri beyan edilmediğinde ciddi yaptırımların olduğu vurgulanıyor.
Bu düzenlemeler, ev sahipleri ve kiracılar arasındaki sözleşmelerin daha dikkatli şekilde yapılmasını ve vergi yükümlülüklerinin tam olarak yerine getirilmesini teşvik ediyor.