AB Yüksek Temsilcisi Kallas: "Bosna Hersek’te son 2 yılda reform sürecinde bir duraklama görüyoruz"

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, "Bosna Hersek’te son 2 yılda reform sürecinde bir duraklama görüyoruz. Bu nedenle büyük endişe duyuyoruz" dedi.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Bosna Hersek’e gerçekleştirdiği iki günlük resmi ziyaret çerçevesinde başkent Saraybosna’da Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ve Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic ile bir araya geldi. Görüşmelerde Bosna Hersek’in AB’ye katılım süreci ele alındı. Bosna Hersek Devlet Başkanlığı’ndaki toplantı basına kapalı olarak gerçekleştirildi. Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ve konseyin Sırp üyesi Zeljka Cvijanovic’in katıldığı toplantı sonrasında yayınlanan açıklamada, "Becirovic, toplantıda Bosna Hersek’in stratejik dış politika hedeflerinin AB ve NATO’ya tam üyelik olduğunu vurguladı. Ayrıca Bosna Hersek’in dış ve güvenlik politikasının AB’nin ortak dış ve güvenlik politikası ile tamamen uyumlu hale getirerek AB’ye tam üyelik konusundaki kararlılığını açıkça ortaya koyduğunu belirtti" denildi.

Toplantıda Becirovic’in ayrıca AB’nin Bosna Hersek’teki barış gücü EUFOR’un ülkenin istikrarı açısından önemine dikkat çektiği belirtildi. Açıklamada, "AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise AB’nin Bosna Hersek’in bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Avrupa yoluna olan güçlü desteğini yineledi. Kallas ayrıca reformların sürdürülmesi, yargı kurumlarının güçlendirilmesi ve Avrupa standartlarıyla uyumun sağlanmasının önemine dikkat çekti" denildi.

Kallas, bugün Bosna Hersek Dışişleri Bakan Elmedin Konakovic ile de görüşme gerçekleştirdi. Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Konakovic’in görüşme sırasında ülkenin dış politikasını AB dış politikasıyla uyumlu hale getirmeye devam edeceği yönünde güvence verdiği belirtildi. Konakovic’in ayrıca, Sırp Cumhuriyeti Entitesi eski Başkanı Milorad Dodik’in Rusya yanlısı politikalarını bir kez daha ülke için bir sorun olarak nitelendirdiği ve Bosna Hersek’teki Yüksek Temsilcilik makamının rolünün korunmasını talep ettiği kaydedildi.

Açıklamada Kallas’ın AB’nin reformların uygulanmasına destek vermeye hazır olduğunu belirterek, Bosna Hersek’in önündeki fırsatı kaçırmaması gerektiği uyarısında bulunduğu kaydedildi. "Büyük endişe duyuyoruz"

Kallas, yerel basına yaptığı açıklamada Bosna Hersek’teki durumdan endişe duyduğunu söyledi. Kallas, "Bosna Hersek’te son 2 yılda reform sürecinde bir duraklama görüyoruz. Bu nedenle büyük endişe duyuyoruz ve bu yüzden buraya, son 1,5 yıl içinde üçüncü kez geliyorum. Diğer Avrupalı yetkililer de reformların hayata geçirilmesi konusunda yardımcı olmak için başka neler yapılabileceğini sorguluyor" dedi.

Kallas, siyasi tıkanıklıklar nedeniyle Bosna Hersek’in Batı Balkanlar Büyüme Planı kapsamındaki önemli mali kaynakları da kaybetmeye başladığını söyledi. Kallas, AB’nin hedefinin Batı Balkanlar’ın tamamının birliğe katılması olduğunu ve bunun Avrupa kıtasının güvenliğini güçlendireceğini ifade etti. "AB üyeliğine verilen destek, tarihin en yüksek seviyelerine yakın olmayı sürdürüyor"

Kallas, bugünkü temaslarının ardından sosyal medyada yayınladığı açıklamada ise, "Bosna Hersek’in istikrarı, egemenliği ve toprak bütünlüğü, AB açısından stratejik öneme sahip. Bugün Saraybosna Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ve siyasi liderlerle bir araya gelerek seçimler öncesindeki durumu, yeni Yüksek Temsilci atanmasını ve ekonomik işbirliği de dahil olmak üzere ülkenin AB ile daha geniş kapsamlı ilişkilerini görüştüm. AB üyeliğine verilen destek, tarihin en yüksek seviyelerine yakın olmayı sürdürüyor ve ülke genelinde insanları birleştirmeye devam ediyor. Kalıcı reformlar, katılım sürecini ilerletmenin en hızlı ve en etkili yolu" dedi. Ziyaret, Yüksek Temsilci Schmdit’in görevi devrettiği günde gerçekleşti

Kallas’ın ziyareti Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği görevinden çekilen Christian Schmidt’in görevi Yüksek Temsilci Vekili olarak atanan Louis Crishock’a resmen devrettiği gün gerçekleşti. Bosna Hersek Yüksek Temsilcilik Ofisi’nin rolü ve geleceği, Kallas’ın ziyaretinin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

AB Yüksek Temsilcisi Kallas’ın ziyaretinin ikinci gününde Bosna Hersek Bakanlar Konseyi Başkanı Borjana Kristo ile görüşmesi ve ardından EUFOR Althea üssünü ziyaret ederek, AB Barış Gücü askerleri ile bir araya gelmesi bekleniyor. Bosna Hersek’in AB’ye üyelik sürecindeki duraklama

Bosna Hersek, 2024 yılı Mart ayında Avrupa Konseyi tarafından katılım müzakerelerine başlama konusunda prensipte onay almıştı. Ancak bunun için mahkemeler ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na (VSTV) ilişkin yeni yasaların kabul edilmesi şartı getirilmişti. O tarihten bu yana Bosna Hersek’te yaşanan siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle söz konusu yasaların kabulü gerçekleştirilemedi ve başmüzakereci ataması da yapılamadı. Bosnalı Sırp siyasetçilerin ayrılıkçı tutum ve adımları nedeniyle yaşanan krizlerle anılan ülkenin müzakerelere ne zaman resmi olarak başlayacağına ilişkin bir işaret de bulunmuyor. Bosna Hersek ayrıca Batı Balkanlar için hazırlanan ve AB’nin altı milyar euro ayırdığı Büyüme Planı kapsamındaki reform destek paketinin yürürlüğe girmesi için gerekli şartları yerine getirmeyen tek bölge ülkesi konumunda bulunuyor.

Öte yandan Barış Uygulama Konseyi’nin (PIC) Yürütme Kurulu tarafından geçici olarak Yüksek Temsilci Vekili olarak atanan Crishock, yeni Yüksek Temsilci üzerinde uzlaşı sağlanana kadar görev yapacak.