Türkiye genelinde yapılan esnaf odası seçimleri Marmaris’te tamamlandı. Marmaris esnafı, bir kez daha Mehmet Ayyıldız diyerek güven tazeledi. Ancak sandıklar kapanır kapanmaz, Marmaris sokaklarında konuşulan asıl gündem şu soru oldu:
Zincir marketler pazar günü kapatılacak mı?
Bu soru Marmaris için yalnızca bir perakende düzenlemesi değil.
Bu soru; çarşı esnafının kepengi, mahalle bakkalının defteri, turizm kentinde yaşam dengesi demek.
Marmaris’te Rekabet Aynı Sokakta Yaşanıyor
Marmaris’te bakkal, büfe, küçük market ve zincir marketler çoğu zaman aynı sokakta, hatta yan yana faaliyet gösteriyor. Armutalan’dan Siteler’e, Tepe Mahallesi’nden İçmeler’e kadar pek çok noktada küçük esnaf, hafta içi zincir marketlerle rekabet edemediğini açıkça dile getiriyor.
Aralık ayında gündeme gelen “hafta sonu zincir marketlerin kapatılması” tartışması ise sonuçlanmadan, çözüme kavuşmadan adeta yeniden rafa kaldırılmış durumda.!!!!
Esnafın ortak cümlesi neredeyse birebir aynı:
“Hafta içi müşteri zaten zincir markette.
Pazar günü kapalı olsalar, hiç değilse iki gün nefes alırız.”
Turizm sezonunda artan nüfus bile, küçük esnafın kasasına eskisi kadar yansımıyor. Çünkü alışveriş alışkanlıkları giderek tek tipleşiyor.
Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) ev sahipliğinde; kamu, akademi, medya ve sivil toplumun katılımıyla düzenlenen çalıştayda öne çıkan başlıklar, Marmaris açısından dikkat çekici:
-Zincir marketlerle bakkal, büfe gibi mikro işletmeler arasında en az 200 metre mesafe
-Sokak aralarında açılacak zincir marketlerin 200 metrekareyi geçmemesi
Bu öneriler hayata geçerse, Marmaris’te yıllardır dile getirilen “her sokak başında bir zincir market” eleştirisi de karşılık bulmuş olacak. Birçok esnafa göre bu, kontrolsüz büyümeye “dur” demek.
Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu (TAMPF) ise özellikle turizm bölgeleri için uyarıyor. Pazar günü zorunlu kapanmanın;
-Turistlerin alışveriş beklentisini karşılamayacağı
-Fiyat artışlarına yol açabileceği
-İstihdam kaybı yaratabileceği
görüşü savunuluyor.
Ancak Marmaris’te küçük esnafın buna cevabı net:
“Turist zaten çarşıyı, pazarı, mahalle bakkalını görmek istiyor.
Her yerde aynı marketi değil.”
Şimdi Marmaris’te gözler Ticaret Bakanlığı’na çevrilmiş durumda. Henüz alınmış kesin bir karar yok. Ancak verilecek karar;
-Küçük esnafın geleceğini
-Turizm sezonundaki alışveriş düzenini
-Zincir marketlerin kent içindeki yayılımını
doğrudan etkileyecek.
Asıl Tartışma: Marmaris Nasıl Bir Kent Olacak?
Pazar günü zincir marketlerin kapatılması meselesi, Marmaris için yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda kentsel ve kültürel bir tartışma.
-Mahalle kültürü mü korunacak,
yoksa her sokak aynı tabelaya mı teslim olacak?
-Çalışanın dinlenme hakkı mı öncelikli olacak,
yoksa tüketicinin sınırsız erişimi mi?
Verilecek karar, Marmaris’in yalnızca ticaretini değil, gelecek kimliğini de belirleyecek.
