PARANA GÖRE PASAPORT!

Bir ülkenin pasaportu yalnızca sınır kapılarından geçiş sağlayan bir seyahat belgesi değildir. Aynı zamanda o devletin uluslararası saygınlığının, diplomatik gücünün ve vatandaşına verdiği değerin göstergelerinden biridir.

Son yıllarda nereye baksak aynı haberler, aynı reklamlar…

Yunanistan’dan şu kadar euroya ev alırsanız oturum hakkı kazanabilirsiniz!

Portekiz’de yatırım yaparsanız Avrupa’da serbest dolaşım imkânlarından yararlanabilirsiniz!

Karayipler’deki bazı ada ülkelerine yatırım yaparsanız ikinci bir pasaport sahibi olabilirsiniz!

Kısacası, Türk vatandaşlarına kendi pasaportlarının sağlayamadığı seyahat özgürlüğünü başka ülkelerde parayla elde etmenin yolları pazarlanıyor.

Peki, biz neden kendi pasaportumuzun değerini yükseltmek yerine başka ülkelerin pasaportlarına servet ödemenin yollarını arıyoruz?

Daha önemlisi, Türkiye Cumhuriyeti kendi vatandaşının pasaportunu uluslararası alanda daha itibarlı hâle getirmek için neden yeterince güçlü ve sonuç odaklı bir diplomatik mücadele ortaya koyamıyor?

Sürekli yeni açıklamalar duyuyoruz.

Almanya, Türk iş insanlarına vize kolaylığı sağlayacakmış!

Avrupa Birliği, bazı meslek gruplarının vize süreçlerini hızlandıracakmış!

Schengen başvurularında yeni düzenlemeler yapılacakmış!

İyi de biz ne zamandan beri başka ülkelerin vatandaşlarımıza sağlayacağı küçük kolaylıkları büyük diplomatik başarılar olarak görmeye başladık?

Neden sürekli kolaylık talep eden tarafız? Neden karşılıklılık ilkesini daha güçlü savunamıyoruz?

Bugün Avrupa’nın pek çok ülkesinin vatandaşı Türkiye’ye kolaylıkla seyahat ederken Türk vatandaşları aynı ülkeleri ziyaret edebilmek için aylar öncesinden randevu arıyor.

Banka hesaplarını, gelir belgelerini sunuyor. Çalıştığını, kazandığını, ülkesine geri döneceğini ispatlamaya çalışıyor.

Üstelik bütün bunlar için ciddi ücretler ödüyor.

Sonuç mu?

Bazen vize reddi, bazen aylarca bekleyişin ardından verilen birkaç günlük vize!

Bir tarafta ülkemize kolaylıkla gelen yabancı turistler, diğer tarafta Avrupa’ya birkaç günlüğüne gidebilmek için kendisini ispatlamak zorunda bırakılan Türk vatandaşları…

Bu yalnızca bir vize meselesi değil, aynı zamanda eşit muamele ve itibar meselesidir.

Elbette güçlü bir pasaport yalnızca masaya yumruk vurmakla ya da karşılıklılık uygulamakla elde edilmez. Hukukun üstünlüğü, ekonomik istikrar, uluslararası güven ve güçlü diplomatik ilişkiler de gerekir.

Ancak diplomasi, karşı tarafın vereceği tavizleri beklemek değildir. Gerektiğinde kendi vatandaşının hakkını kararlılıkla savunabilmektir.

Türkiye’nin dünyanın dört bir yanında diplomatik temsilcilikleri, güçlü ticari ilişkileri, önemli turizm potansiyeli ve stratejik konumu var.

Peki, bütün bu imkânlar neden Türk vatandaşının seyahat özgürlüğüne yeterince yansımıyor?

İnsanlar başka ülkelerin pasaportlarına sahip olabilmek için yüz binlerce euro harcamayı göze alıyorsa burada ciddi bir sorun var demektir.

Çünkü vatandaş, kendi ülkesinin pasaportuyla ulaşamadığı özgürlüğü başka bir ülkenin belgesinde aramaya başlamıştır.

Artık hangi ülkeden ne kadara oturum izni veya ikinci pasaport alınacağını konuşmak yerine, Türk pasaportunun nasıl daha güçlü hâle getirileceğini tartışmalıyız.

Bunun için karşılıklılık ilkesi gerektiğinde diplomatik bir araç olarak kullanılmalı, vize anlaşmaları yeniden ele alınmalı ve vatandaşlarımızın eşit, adil ve öngörülebilir muamele görmesi devlet politikası hâline getirilmelidir.

Yoksa anlayışımız gerçekten de “Gidebilen gitsin, kalan sağlar bizimdir” noktasına mı geldi?

Ben buna inanmak istemiyorum.

Ama ortadaki tablo da bu soruyu sormamızı kaçınılmaz kılıyor.

Unutmayalım…

Bir pasaportun gerçek değeri, kapağının renginde ya da onu taşıyan vatandaşın banka hesabında değildir.

O pasaportun değeri, arkasında duran devletin uluslararası itibarı, diplomatik gücü ve vatandaşına sağladığı haklarla ölçülür.

Çünkü asıl mesele, vatandaşın kendisine daha güçlü bir pasaport araması değil, devletin kendi pasaportunu daha güçlü hâle getirmesidir!